Z kart historii – cz. 4

~ etko

Parafia w latach 1932 – 1945

W dniu 31 marca 1932 r. Konsystorz Kościoła EA mianował ks. Waldemara Preissa administratorem Polskiego Zboru Ewangelicko-Augsburskiego w Bydgoszczy. Pochodzący z Łodzi ksiądz ukończył w 1931 r. Uniwersytet Warszawski na Wydziale Teologii Ewangelickiej. Po ordynacji 8 marca 1931 r. krótko pracował w warszawskiej parafii jako wikariusz. Jego wyjątkowa osobowość wywarła ogromny wpływ na kierunki działań naszej parafii, z którą związał się do końca życia. Już w pierwszych latach pracy ks. Preissa zwiększyła się liczba uczestników nabożeństw. Wprowadzono tygodniowe godziny biblijne, w których uczestniczyło ok. 30 osób. Od 1935 r. ks. Preiss był redaktorem naczelnym „Przeglądu Ewangelickiego”. W pracy duszpasterskiej ks. Preissowi pomagał ks. Ryszard Trenkler, który w latach 1936 – 1937 r. pełnił funkcję wikariusza.

Ważną częścią życia parafii w latach 30-tych były regularne spotkania Stowarzyszenia Polskiej Młodzieży Ewangelickiej (SPME), które oprócz organizowania wieczorów dyskusyjnych, poświęconych tematyce religijnej, społecznej i kulturalnej, zapraszało też na spotkania towarzyskie w formach dziś niespotykanych – np. na początku 1934 r. SPME zorganizowało bal w strojach wieczorowych w lokalu „Pod Lwem” przy ul. Marszałka Focha. Równocześnie odbywały się uroczyste akademie reformacyjne. Obchodzono także święta narodowe, np. 11 Listopada. Jak podaje kronika parafialna – na początku 1937 r. SPME skupiało 66 członków. Stałym punktem w kalendarium parafii stały się ulubione zwłaszcza przez młodzież wycieczki. Jak pisze była parafianka p. Maria Weber z domu Englesówna w swoich wspomnieniach o ks. Preissie – „Nasz Dobry Pasterz był nie tylko doskonałym Siewcą Ewangelicznego Ziarna, ale i doskonałym Nauczycielem religii i życia oraz troskliwym Opiekunem naszego zdrowia.”

W związku z wybuchem II wojny światowej tętniąca życiem parafia w ciągu jednego dnia przestała istnieć. Już 5 września 1939 r. ks. Preiss został aresztowany. Długi okres wojny pozostał więźniem obozów koncentracyjnych. W czasie wojny zakazana została działalność parafii, jej siedzibę ograbiono i zamknięto. Praktycznie parafia przestała istnieć. Nieliczni mogli jedynie korzystać z uczestnictwa w nabożeństwach odbywających się dla niemieckich ewangelików.

Po wyzwoleniu Bydgoszczy parafia stopniowo się odradzała. Jesienią 1945 r. po blisko 6-letnim pobycie w obozach koncentracyjnych wrócił do przedwojennej parafii ks. Waldemar Preiss, który 14 października odprawił swoje pierwsze po wojnie nabożeństwo w kościele staroluterskim przy ul. Poznańskiej. Zawiązana po wojnie Tymczasowa Rada Kościelna podjęła starania o odzyskanie mienia. Po kilku miesiącach starań udało się pozyskać kościół Zbawiciela przy ul. Warszawskiej i 9 grudnia 1945 r. odbyło się uroczyste nabożeństwo dziękczynne, o czym informowała nawet ówczesna prasa bydgoska.

Zapraszamy do zapoznania się poprzednimi częściami cyklu „Z kart historii”:

Z kart historii – cz. 3
Z kart historii – cz. 2
Z kart historii – cz. 1

Z kart historii – cz. 3

~ etko

Pisząc o wczesnych latach istnienia bydgoskiego zboru, nie należy zapominać o duszpasterzach, którzy współtworzyli naszą parafię. Pierwszym duszpasterzem, jak już wcześniej wspominaliśmy, był ks. mjr Józef Mamica, który podjął trud założenia polskiego zboru ewangelickiego w Bydgoszczy. Ks. Mamica był kapelanem Wojska Polskiego i działaczem narodowym, organizatorem polskiego życia ewangelickiego w Wielkopolsce i na Pomorzu. Parafią administrował do 1925 r.

W 1926 r. pierwszym „cywilnym” administratorem parafii został ks. Gustaw Manitius. Podobnie jak ks. J. Mamica był współtwórcą zborów w Wielkopolsce i na Pomorzu. Miejscowym duszpasterzem naszej parafii został, jako wikariusz, ks. Jan Schlaffke z Lublina. Niestety ciężka choroba uniemożliwiła mu sprawowanie obowiązków i tak kolejnym duszpasterzem naszej parafii został jeszcze w tym samym roku ks. Waldemar Galster.

Instalacja ks. W. Galstera na pierwszego polskiego bydgoskiego proboszcza odbyła się 1 listopada 1926 r. Aktu wprowadzenia w urząd dokonał superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego biskup Juliusz Bursche. Ks. Galster założył Stowarzyszenie Polskiej Młodzieży Ewangelickiej (SPME), szkółkę niedzielną i Koło Pań. W 1929 r. został wybrany proboszczem parafii w Starej Iwicznej koło Warszawy i opuścił Bydgoszcz.

W tym samym roku proboszczem został ks. Jerzy Kahane, który uważany jest za jednego z wybitniejszych duchownych naszego Kościoła. Ks. Kahane obdarzony był talentem organizatorskim i publicystycznym. Pisał artykuły do „Głosu Ewangelickiego”, „Przeglądu Ewangelickiego” i „Przyjaciela Domu”. Zaktywizował życie parafialne – z jego inicjatywy powstało przedszkole „Betezda”, regularnie odbywały się zajęcia szkółki niedzielnej, organizowano również akademie o charakterze patriotycznym. Ks. Kahane zakończył swoją posługę w bydgoskiej parafii w 1931 r.

Kolejnym administratorem został ksiądz, którego wybitna osobowość przez ponad 40 lat wywierała ogromny wpływ na kierunki działań naszej parafii. Mowa tu o ks. Waldemarze Preissie, o którym opowiemy szerzej w kolejnej części.

Zapraszamy do zapoznania się potrzednimi częściami cyklu „Z kart historii”:

Z kart historii – cz. 2
Z kart historii – cz. 1

Gwiazdka 2022

~ etko

W 4. niedzielę Adwentu po zakończonym nabożeństwie spotkaliśmy się po raz kolejny w naszym centrum parafialnym. Tym razem poczuliśmy nastrój nadchodzących Świąt Bożego Narodzenia – była choinka, pierniki i makowce, a przede wszystkim pięknie zaśpiewane przez wszystkich kolędy. Głównym punktem niedzielnego spotkania był oczywiście wyczekiwany przez dzieci Mikołaj. Każde dziecko zostało obdarowane prezentem, a w zamian niektóre zdecydowały się zaprezentować swoje wokalno-instrumentalne umiejętności. Brawo dla Olka za grę na pianinie, Kornelii za grę na gitarze, a Jankowi i Bartkowi za wyjątkową interpretację kolędy! Na koniec dzieci wraz ks. Markiem zaprezentowały kolędę ,,Cicha noc”.

Dziękujemy organizatorom, a w szczególności pani Pastorowej, za przygotowanie paczek dla dzieci. 

Spotkanie adwentowe ’22, czyli…

~ etko

W 3 niedzielę adwentu w naszej parafii odbyło się świąteczne spotkanie adwentowe. Po nabożeństwie udaliśmy się do Luterańskiego Centrum Parafialnego, gdzie ks. Marek wraz z dziećmi przywitał wszystkich obecnych, a w sposób szczególny seniorów naszej parafii, dla których najmłodsi przygotowali niespodziankę. Dzieci obdarowały najstarszych parafian świątecznymi upominkami – piernikami własnego wypieku. W drugiej części spotkania skosztowaliśmy pysznego tortu z okazji 35-lecia ordynacji naszego proboszcza. Natomiast w części trzeciej odbyła się loteria adwentowa, z której cały dochód przekazany zostanie na działalność dzieci i młodzieży bydgoskiej parafii.

Będzie się piekło

~ etko

Drugie sobotnie spotkanie zatytułowane „Będzie się piekło” za nami. Była modlitwa, praca, śpiew i zabawa. Dzieciaki przygotowały na parafialny kiermasz adwentowy własnoręcznie wykonane słodkości. Jeśli masz na nie ochotę, przyjdź w 3 niedzielę adwentu (12 grudnia) o godz. 10 na nabożeństwo, po którym zapraszamy na parafialne spotkanie adwentowe do Luterańskiego Centrum Parafialnego.

Dzielimy się muzyką – „Adwentu idzie nowy czas”

~ etko

Dzisiaj weszliśmy w kolejny rok kościelny wyśpiewując na początku nabożeństwa pierwszą pozycję z naszego śpiewnika, „Adwentu idzie nowy czas”. Tutaj natomiast dzielimy się z Wami tą pieśnią w chóralnym opracowaniu naszego kantora.

nuty do pobrania:
MuseScore: https://musescore.com/user/167748/scores/166822?share=copy_link
PDF:

adwentu_idzie_nowy_czas_-_jakub_kwintalPobierz

Więcej nut znajdziecie pod tagiem:

Sobotnie spotkania dla dzieci

~ etko

Miło zakomunikować, że rozpoczeliśmy cykliczne parafialne sobotnie spotkania dla dzieci. Było trochę ruchu przy stole tenisowym i na świeżym powietrzu. Nasi najmłodsi wykazali się również zdolnościami kulinarnymi. Na zakończenie spotkania wszyscy w dobrych nastroju spałaszowali dobrą pizzę. Zapraszamy na następne spotkanie 3 grudnia o godz. 10.00 – „będzie się piekło”.

Dzielimy się muzyką – „Dziękuj Panu”

~ etko

Nasz parafialny chór, BCE „Pro Domini”, w swoim repertuarze ma m.in. kompozycje napisane dla niego przez dyrygenta zespołu. W większości są to opracowania pieśni znajdujących się w Śpiewniku Ewangelickim. Muzyka nie tylko łagodzi obyczaje ale również łączy ludzi, dlatego pragniemy się nią podzielić mając nadzieję, że zabrzmi również w innych zepołach śpiewaczych.

Na początek przedstawiamy Wam kanon „Dziękuj Panu”. Śpiewamy go od 9 lat, natomiast ostatnim razem wykonany został w czerwcu tego roku podczas dyplomu studenta Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, ks. Macieja Kępińskiego (Kościół Rzymskokatolicki).

nuty do pobrania:
MuseScore: https://musescore.com/user/167748/scores/165084?share=copy_link
PDF:

Więcej nut znajdziecie pod tagiem:
dziekuj_panu_-_jakub_kwintalPobierz